هفته 31 بارداری | رشد سریع جنین و آمادگی بدن مادر برای زایمان

هفته 31 بارداری یکی از مهم‌ترین هفته‌های سه‌ماهه سوم است. در این مرحله، جنین شما به سرعت وزن می‌گیرد، مغز او پیچیده‌تر می‌شود و بدن شما نیز بیش از هر زمان دیگری برای زایمان آماده می‌شود. اگر اکنون در هفته 31 بارداری هستید، احتمالا حرکات قوی‌تر جنین، انقباضات نامنظم رحمی و تغییرات قابل توجهی در بدن خود احساس می‌کنید.

در این مقاله از سیسمونی بارونی به طور کامل بررسی می‌کنیم که در هفته 31 بارداری چه اتفاقاتی برای جنین و مادر رخ می‌دهد، چه علائمی طبیعی است، چه زمانی باید نگران شد و چه مراقبت‌هایی اهمیت بیشتری دارند.

هفته 31 بارداری چگونه است؟

در هفته 31 بارداری شما هنوز در ماه هفتم حاملگی قرار دارید اما عملاً وارد فاز جدی آمادگی برای تولد شده‌اید. جنین تقریبا بیشتر ساختارهای اصلی بدن خود را تکمیل کرده و اکنون تمرکز رشد روی افزایش وزن، تکامل مغز و آماده‌سازی ریه‌ها است.

در این هفته:

• رحم شما بسیار بزرگ شده است.

• شکم نسبت به هفته‌های قبل برجسته‌تر دیده می‌شود.

• ممکن است انقباضات براکستون هیکس را بیشتر احساس کنید.

• ترشح آغوز از سینه‌ها شایع‌تر می‌شود.

• تنگی نفس و تکرر ادرار بیشتر می‌شود.

پزشک در ویزیت‌های این دوره معمولا موارد زیر را بررسی می‌کند:

• فشار خون

• وزن

• ورم دست و پا

• موقعیت قرارگیری سر جنین

• ضربان قلب جنین

• علائم زایمان زودرس

ویزیت‌ها در این مرحله معمولاً هر دو هفته یکبار انجام می‌شود.

قد و وزن جنین در هفته 31 بارداری

در هفته 31 بارداری:

• وزن جنین حدود 1.5 تا 1.8 کیلوگرم است.

• قد جنین حدود 40 تا 41 سانتی‌متر می‌رسد.

• اندازه او تقریبا شبیه یک نارگیل است.

افزایش وزن در این هفته بسیار سریع است. لایه چربی زیرپوستی در حال شکل‌گیری است تا پس از تولد بتواند دمای بدن خود را تنظیم کند.

وضعیت جنین در هفته 31 بارداری

در هفته 31 بارداری تغییرات مهمی در بدن جنین رخ می‌دهد:

رشد مغز

مغز جنین به سرعت در حال رشد است. اتصالات عصبی پیچیده‌تر می‌شوند و ارتباط مغز با اندام‌ها کامل‌تر می‌شود. چین‌خوردگی‌های مغزی افزایش می‌یابد که نشان‌دهنده تکامل شناختی است.

تمرین تنفس

ریه‌ها در حال رشد هستند و جنین تمرین حرکات تنفسی انجام می‌دهد، هرچند هنوز از طریق جفت اکسیژن دریافت می‌کند.

پلک زدن

جنین می‌تواند پلک بزند و به نور واکنش نشان دهد. در سونوگرافی ممکن است حرکت پلک‌ها دیده شود.

شنوایی

او اکنون می‌تواند بسیاری از صداها را بشنود؛ صدای مادر، ضربان قلب و حتی صداهای محیط.

افزایش حرکات

در هفته 31 بارداری حرکات قوی‌تر می‌شود. لگد زدن، چرخیدن و حتی سکسکه کردن کاملاً قابل احساس است.

زیاد تکان خوردن جنین در هفته 31 بارداری

زیاد تکان خوردن در هفته 31 بارداری معمولاً نشانه سلامت جنین است. او در حال تمرین مهارت‌های حرکتی است.

توصیه مهم در این هفته:

روزانه حرکات جنین را بشمارید.
حداقل 10 حرکت در 2 ساعت طبیعی محسوب می‌شود.

اگر کاهش ناگهانی حرکت مشاهده کردید، فوراً به پزشک مراجعه کنید.

جنین در هفته 31 بارداری در کجای رحم قرار دارد؟

در هفته 31 بارداری بسیاری از جنین‌ها در وضعیت سر به پایین قرار می‌گیرند. این بهترین وضعیت برای زایمان طبیعی است.

اگر هنوز در وضعیت بریچ (پا به پایین) باشد، جای نگرانی نیست. هنوز زمان برای چرخش وجود دارد.

پزشک با معاینه یا سونوگرافی موقعیت جنین را بررسی می‌کند.

علائم هفته 31 بارداری در مادر

در هفته 31 بارداری بدن مادر تغییرات قابل توجهی دارد.

1. تنگی نفس

فشار رحم بر دیافراگم باعث محدود شدن فضای ریه‌ها می‌شود. افزایش حجم خون نیز نیاز اکسیژن را بالا می‌برد.

اگر همراه با درد قفسه سینه یا سرگیجه شدید باشد، باید بررسی شود.

2. تکرر ادرار

رحم بزرگ‌شده به مثانه فشار وارد می‌کند. کلیه‌ها نیز فعال‌تر هستند.

3. کمردرد

تغییر مرکز ثقل بدن و شل شدن رباط‌ها علت اصلی کمردرد است. در صورت انتشار درد به پا احتمال سیاتیک وجود دارد.

4. درد مچ دست

سندرم تونل کارپال در هفته 31 بارداری شایع است و با گزگز یا بی‌حسی انگشتان همراه می‌شود.

5. خستگی

افزایش وزن جنین، اختلال خواب و کمبود آهن می‌تواند علت خستگی باشد.

6. خارش پوست

کشیدگی پوست و تغییرات هورمونی باعث خشکی می‌شود. اگر خارش شدید کف دست و پا دارید، باید بررسی کلستاز انجام شود.

7. انقباضات براکستون هیکس

این انقباضات نامنظم، کوتاه و بدون الگوی ثابت هستند. اگر منظم و دردناک شوند، احتمال زایمان زودرس مطرح است.

ترشح از سینه در هفته 31 بارداری

در هفته سی و یک بارداری ممکن است ترشح زرد یا کرمی رنگی از سینه مشاهده کنید. این ماده «آغوز» نام دارد.

آغوز اولین مرحله شیر مادر است که:

• بسیار غلیظ‌تر از شیر معمولی است.

• سرشار از آنتی‌بادی است.

• ایمنی نوزاد را پس از تولد تقویت می‌کند.

همه مادران در هفته 31 بارداری دچار نشت آغوز نمی‌شوند و این کاملاً طبیعی است.

برای جلوگیری از لکه شدن لباس می‌توانید از پد سینه استفاده کنید.

علائم زایمان زودرس در هفته 31 بارداری

از آنجا که هنوز تا هفته 37 زمان باقی مانده، باید علائم زایمان زودرس را بشناسید:

• انقباضات منظم بیش از 4 بار در ساعت

• درد مداوم کمر

• فشار لگنی

• خروج مایع آبکی از واژن

• ترشحات خونی

• دردهای شبیه قاعدگی

در صورت مشاهده این علائم در هفته 31 بارداری، فوراً به پزشک مراجعه کنید.

تغییرات بدن مادر در هفته 31 بارداری

در این هفته معمولاً بین 9 تا 12 کیلوگرم افزایش وزن داشته‌اید (در بارداری تک‌قلو).

شکم بزرگ‌تر شده و انجام کارهای روزمره مانند:

• بستن بند کفش

• بلند شدن سریع

• خوابیدن راحت

• رابطه جنسی

ممکن است سخت‌تر شده باشد.

آزمایش‌های هفته 31 بارداری

در هفته سی و یک بارداری ممکن است موارد زیر بررسی شود:

• فشار خون

• وزن

• آزمایش ادرار (پروتئین و عفونت)

• NST برای ضربان قلب جنین

• بررسی مایع آمنیوتیک در صورت نیاز

سونوگرافی روتین در این هفته الزامی نیست مگر در بارداری پرخطر.

باید و نبایدهای هفته 31 بارداری

در هفته 31 بارداری رعایت برخی نکات اهمیت زیادی دارد.

نبایدها

• سیگار نکشید.

• الکل مصرف نکنید.

• فعالیت سنگین انجام ندهید.

• از سفرهای طولانی بدون توقف پرهیز کنید.

• به پشت نخوابید.

بایدها

خوابیدن

به پهلوی چپ بخوابید تا جریان خون به جفت بهتر شود.

تغذیه

• مصرف پروتئین کافی

• آهن

• کلسیم

• ویتامین D

• میوه و سبزیجات تازه

• نوشیدن آب فراوان

ورزش

پیاده‌روی سبک و تمرینات کگل توصیه می‌شود.

رابطه جنسی

در بارداری کم‌خطر مجاز است، اما در صورت انقباضات یا سابقه زایمان زودرس با پزشک مشورت کنید.

آمادگی برای شیردهی

در هفته 31 بارداری زمان مناسبی است که درباره شیردهی آموزش ببینید و تصمیم‌گیری کنید.

خودمراقبتی در هفته 31 بارداری

در هفته سی و یک بارداری مدیریت استرس اهمیت زیادی دارد. تکنیک‌های تنفس، مدیتیشن و استراحت کافی کمک‌کننده هستند.

همچنین:

• حرکات جنین را روزانه بررسی کنید.

• علائم غیرعادی را جدی بگیرید.

• برنامه زایمان خود را مرور کنید.

• وسایل بیمارستان را آماده کنید.

جمع‌بندی هفته 31 بارداری

هفته سی و یک بارداری مرحله‌ای است که:

• مغز جنین به سرعت رشد می‌کند.

• افزایش وزن جنین شدت می‌گیرد.

• ریه‌ها در حال تکامل هستند.

• جنین پلک می‌زند و به نور واکنش نشان می‌دهد.

• انقباضات براکستون هیکس بیشتر می‌شود.

• ترشح آغوز ممکن است شروع شود.

• بدن مادر برای زایمان آماده می‌شود.

در این هفته توجه به علائم زایمان زودرس اهمیت زیادی دارد. با رعایت تغذیه مناسب، استراحت کافی و پیگیری منظم ویزیت‌های پزشکی می‌توانید این مرحله را با آرامش طی کنید.

برای مطالعه سایر هفته‌های بارداری و نکات تخصصی مادر و نوزاد، همراه سیسمونی بارونی باشید. 🌸

منبع: